Wat is hyperventilatie?

Wat is hyperventilatie? Kort gezegd is het een overdreven ademhaling (hyper = overdreven, ventilatie = ademhaling). Je ademt dan meer dan eigenlijk nodig is voor het lichaam. Er zijn twee vormen van: acute hyperventilatie en chronische hyperventilatie. Bij de acute variant is er een duidelijk waarneembare versnelde en diepe ademhaling zichtbaar. Bij de chronische variant is dat vaak veel minder duidelijk. Men ademt wel teveel, maar op een heel subtiele wijze. De ademfrequentie is net even te hoog.

Acuut hyperventileren

Deze variant is een mechanisme dat in het lichaam is ingebouwd. Het bereidt het lichaam voor op actie bij een spannende en mogelijk levensbedreigende situatie. Het ademhalingscentrum in de hersenen – dat de ademfrequentie van ons lichaam regelt – getriggerd om de ademfrequentie enorm op te voeren. Daardoor wordt het bloed verzadigd met zuurstof. En zo kunnen de spieren een veel grotere inspanning leveren. Het is de zogenaamde vlucht-of-vecht reactie van ons lichaam. Het is dus een normale reactie van het lichaam en niet een ziekte.

Chronisch hyperventileren

De variant is – in tegenstelling tot de acute variant – wel een ziekte. Bij dit ziektebeeld is de ademhalingsfrequentie van het lichaam in het ademhalingscentrum ontregeld. De patiënt haalt te snel adem, zonder dat er een spannende of bedreigende situatie is. Voor uitgebreide uitleg hierover, zie het artikel over het ademcentrum.

Welke klachten ontstaan er door hyperventilatie?

klachten ontstaan door hyperventilatie
klachten ontstaan
door hyperventilatie

Net als bij andere aandoeningen toont niet elke patiënt elke klacht in even sterke mate. De volgende symptomen en klachten zijn echter vrijwel zonder uitzondering aanwezig:

  • wisselende mate van moeheid / lamlendigheid
  • duidelijk verhoogde vermoeibaarheid
  • overgevoeligheid voor prikkels uit de omgeving, prikkelbaarheid t.o.v. dagelijkse verplichtingen “Ik wil wel, maar ik kan niet”
  • slaapstoornissen
  • concentratie- en geheugenstoornissen
  • beven
  • verhoogd transpireren, warmtestuwing
  • (claustro-)fobische elementen, doodsangst, paniekgevoelens
  • licht, onzeker, akelig gevoel in het hoofd (duizeligheid draaierigheid)
  • benauwdheid, luchthonger
  • angst om flauw te vallen, gek te worden
  • hartbonzingen
  • pijn, beklemming op de borst, uitstraling naar een of beide armen
  • wazig zien, geluiden van veraf horen
  • slappe, onzekere benen
  • koude of prikkelende handen en voeten
  • spijsverteringsproblemen

Deze klachten treden vooral in bepaalde situaties op en veroorzaken daardoor weer fobische verschijnselen. Sommige patiënten worden er ’s nachts mee wakker. Anderen krijgen het juist wanneer ze na een periode van actie rustig voor de tv zitten. Het merendeel ervaart klachten in een winkel vol mensen. In de rij voor een kassa of in de supermarkt. Maar ook in volle trams of bussen, liften en tunnels. Of in de drukte van bioscopen en schouwburgen.

Links